عباس اقبال آشتيانى

مقدمه 39

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

همچو گرگى بدين رنگ و پيكر تاكنون ديده نشده است و اين تعبير ، صفات موصوف را هم توصيف نمىكند . تركان قهرمانان و سرداران نامى خود را به نامهاى پرندگان شكارى و تيزچنگ مانند : ( طغرل نوعى عقاب ) ، ( سنقر نوعى باز ) ، ( طوغان شاهين ) به ويژه حيوانات نيرومند و مهيب از قبيل : ( ارسلان شير ) ، ( بوقا گاو نر ) ، ( بورى گرگ ) ملقب مىساختند ، و به منظور برتر و بهتر نشان دادن قدرت و مهابت آنان ، پيشوندهاى آق ، قرا ، قزل و گوى هم بدانها اضافه مىكردند . نظير : آق‌سنقر ، قراسنقر ، قزل ارسلان ، قراارسلان ، آق‌بوقا ، قرابوقا ، قزل‌بوقا ، قرابورى ، گوىبورى و نامهاى ديگر . بنا به روايت تاريخ بناكتى ، ماتيكان نوهء چنگيز خان چهار پسر داشت ، نام دو نفر از آنان : يكى قراهلاكو بود و ديگرى قرابورى . مظفر الدين ملك اربيل ، كه از 14 سالگى در صحنهء سياست و فرمانروايى گام برداشته و در مهالك و ماجراها شركت مىكرد ، بواسطهء ابراز شجاعت در جنگها و پيروزى در ميدانهاى نبرد ، به لقب : گوگ بورى يعنى : ( گرگ بزرگ و نيرومند ) شهرت يافته بود . براى آگاهى بيشتر ، به حواشى و اضافات تاريخ جهانگشاى جوينى ، نوشتهء علامه قزوينى ، به ويژه به دايرةالمعارف اسلامى چاپ استانبول مراجعه نمايند . 2 - گوى - فرزند اوغوز خان . 3 - گوى خان - از امراى معروف خوارزمشاهيان . 4 - گوى آلپ ( قهرمان بزرگ ) جد بزرگ خاندان آل عثمان . 5 - گوگجه ، نور الدين - والى همدان كه شرح حالش به تفصيل در راحة الصدور درج شده است . 6 - گوگجه ، موسى - امير معروف قبيله « دگر » كه در دورهء آق‌قويونلويان از شخصيتهاى مهم تاريخى بوده است . 7 - گوى خان - پدر بايندر امير معروف تركمانان آق‌قويونلو . 8 - گوى خاتون - ( خاتون بزرگ ) بنا به نوشته جهانگشاى جوينى ، مادر جومغار اغول بن هلاكو ، گوى خاتون نام داشت . ج - نامهاى خاص و ممتازى كه عظمت و كثرت موصوف را مىرساند : 1 - گوى اردو - در غرب منطقهء دشت قبچاق ، اردوى بزرگ و قابل توجهى